• DALEKO JEST BLISKO - spotkanie z redaktorem Krzysztofem Błażycą

    DALEKO JEST BLISKO - spotkanie z redaktorem Krzysztofem Błażycą

  • Oferta muzealna na luty

    Oferta muzealna na luty

  • KARNAWAŁOWE SZALEŃSTWO - relacja

    KARNAWAŁOWE SZALEŃSTWO - relacja

  • WYNIKI KONKURSU NA LALKĘ SZMACIANKĘ

    WYNIKI KONKURSU NA LALKĘ SZMACIANKĘ

  • FERIE W MUZEUM!

    FERIE W MUZEUM!

  • KONSULTACJE DLA NAUCZYCIELI I UCZNIÓW

    KONSULTACJE DLA NAUCZYCIELI I UCZNIÓW

Do wypożyczenia

Dział Kultur Pozaeuropejskich Muzeum Miejskiego proponuje Państwu możliwość wypożyczenia wystaw czasowych, opracowanych specjalnie z myślą o prezentacji w innych ośrodkach muzealnych i kulturalnych kraju. 
 
CEL
Wystawy proponowane Państwu do wypożyczenia uzupełniają w sposób bezpośredni wiedzę o kontynencie afrykańskim, ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Afryki Zachodniej. Ich charakter umożliwia bezpośrednią konfrontację teoretycznej wiedzy książkowej w wydaniu europejskim z realiami życia i wiedzą empiryczną autorów pozyskaną w trakcie wypraw naukowo-badawczych. Wystawy mają w sposób prosty i przyjemny dla odbiorcy europejskiego umożliwić dotknięcie trudnej materii poznania kulturowego, mają dać przedsmak bogactwa doświadczeń, wiedzy i sposobów poznania rzeczywistości przez kultury „inne”. Ważnym elementem prezentacji jest funkcja edukacyjna, niezbędna w procesie tworzenia „własnej” wizji świata przez każdego człowieka, bez względu na jego wiek i wykształcenie. Potrzeba tworzenia tego typu ekspozycji jest efektem bezpośrednim zmian, jakie zachodzą we współczesnym świecie poddawanym nieustającemu procesowi globalizacji. 
 
CHARAKTER
Wystawy ze względu na charakter prezentowanych obiektów i ich tematykę mają wymiar przede wszystkim etnograficzno-poznawczy. 
 
ZAKRES
Zakres wypożyczanych obiektów, a tym samym zakres wystawy, może być każdorazowo dostosowywany do potrzeb instytucji wypożyczającej.
Ilość i różnorodność wypożyczanych obiektów zmienia się w zależności od tematu wystawy.  
 
WARUNKI
Wystawy są zróżnicowane pod względem wymagań wystawienniczych, różnią się ilością prezentowanych obiektów, ich charakterem oraz wymaganiami scenograficznymi. 
 
PODSTAWA WYPOŻYCZENIA
Podstawą wypożyczenia jest wcześniejsze telefoniczne uzgodnienie terminów wypożyczenia oraz warunków finansowych z Działem Kultur Pozaeuropejskich Muzeum (osoba odpowiedzialna za zbiory – Katarzyna Podyma), a następnie przesłanie na adres Muzeum oficjalnego pisma.
Wypożyczenie wystaw następuje na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego oraz umowy. 
 
KONSEKWENCJE FINANSOWE
Warunki finansowe wypożyczenia wystaw uzależnione są ilości wypożyczanych obiektów, czasu potrzebnego na przygotowanie ich w celu ekspozycji oraz wymagań instytucji wypożyczającej. Uzgadniane są każdorazowo indywidualnie. 
 
UWAGI
Dział Kultur Pozaeuropejskich proponuje również możliwość połączenia wystawy z działaniami edukacyjnymi, zapewniając szkolenie pracowników oraz dostarczenie materiałów edukacyjnych.

 
                PROPOZYCJE WYSTAW                     
 

     Życie codzienne, kultura i sztuka ludów Afryki Zachodniej  



charakter wystawy
       etnograficzna
autor scenariusza            Lucjan Buchalik
autor układu i tekstów   Lucjan Buchalik
wymagania techniczne  dostosowywane do potrzeb zamawiającego
 
Wystawa prezentuje, w sposób fragmentaryczny, kultury wybranych ludów Afryki Zachodniej, koncentrując się na społeczeństwach z grupy tzw. ludów refugialnych, które na przełomie  XX i XXI wieku preferowały i nadal preferują tradycyjny model kultury. Wywodząc się z różnych państw i stref klimatyczno-gospodarczych ukazują w miarę reprezentatywny obraz kultur tych społeczeństw.
 
 
 
Zespół nr 1  Wprowadzenie do wystawy
 
Zespół składa się z: dużej mapy Afryki wraz z opisami regionów geograficznych, które obejmuje wystawa uzupełnionymi o dokumentację fotograficzną. 
Można wykorzystać dodatkowe elementy scenograficzne w postaci planszy z napisem „Afryka” oraz dwóch wydłużonych, podświetlanych, drewnianych wnęk na parę rzeźb Senufo.  
 
 
Zespół nr 2 Życie codzienne w Afryce Zachodniej
 
Zespół prezentuje obiekty związane z życiem codziennym kilku plemion bez specjalnego dążenia do ich różnicowania, bardziej do położenia nacisku na elementy łączące. 
Zespół składa się z dużego elementu w formie dioramy rekonstruującej fragment zagrody obronnej plemienia Somba z Beninu z charakterystycznymi wieżami krytymi dachem z trawy. Podział zagrody na część męską i żeńską wyznacza jednocześnie podział obiektów ze względu na ich wykorzystanie i przeznaczenie. Wyposażenie składa się z przedmiotów codziennego użytku: sprzętów kuchennych i wyposażenia kuchni, narzędzi gospodarczych, broni myśliwskiej i wojennej oraz bardzo ważnego i niezbędnego elementu w postaci ołtarza przodków wraz z pełnym wyposażeniem.
 
 
Zespół nr 3  Kultura ludów Afryki Zachodniej 
 
W związku z podziałem świata na sferę męską i żeńską prezentowane są dwa większe stanowiska tematyczne w postaci warsztatu tkackiego (sfera męska) oraz warsztatu garncarskiego (sfera kobieca). Oba stanowiska składają się z kilkunastu obiektów zróżnicowanych pod względem wielkości i kształtu. Elementem rozbudowującym sferę warsztatu tkackiego jest grupa obiektów związanych z modą afrykańską oraz niewielki zespół biżuterii i ozdób.
 
 
Zespół nr 4   Sztuka Afryki Zachodniej
 
Sztuka prezentowana jest w sposób selektywny w oparciu o podział podmiotowy na rzeźbę, maskę oraz tkaninę artystyczną, a także przedmiotowy ze względu na poszczególne obiekty wyróżniające się jakością, zdobnictwem bądź rzadkością występowania.
Tkanina artystyczna jest elementem spajającym zespół nr 3 z zespołem nr 4. Należy prezentować ją z uwzględnienie podziału technicznego i stylistycznego na: batiki, aplikacje w stylu Abomey oraz malowidła w typie korhogo i bogolan. 
Sposób prezentacji w zależności od typu pomieszczenia i jego wymiarów może być mieszany łączący w sposób plemienny obiekty bądź podmiotowy, z podziałem na określone grupy.
 
 
               Opowiem o ich życiu w Afryce               


 
charakter wystawy          fotograficzna
autor zdjęć                   Lucjan Buchalik
autor układu i tekstów   Katarzyna Podyma
sposób prezentacji        zdjęcia oprawione są w passe par’tout (kolor grafitowy) o wymiarach 100 x 70 [cm];
                                   do wystawy dołączona jest plansza informacyjna
wymagania techniczne  21 fotoram 100 x 70 [cm]
 
Uwagi do wystawy
1.Wystawa ma charakter reportażowo-pamiętnikarski; może stanowić dobry komentarz do spotkania z literaturą podróżniczą. Jej koncepcja zamknięta została w jednym dniu z życia Afryki uwzględniającym podział na świat kobiety i świat mężczyzny, świat starej i współczesnej Afryki.
2.Wystawa nie ma wewnętrznych podziałów, jej układ ma charakter ciągły. Możliwe są pewne zmiany w kolejności prezentacji zdjęć.
3.Istnieje możliwość wypożyczenia wystawy wraz z fotoramami.
 
Niewiele jest takich miejsc na świecie, które przywołują i przyciągają tak bardzo jak ten zaczarowany obraz świata po drugiej stronie lustra Morza Śródziemnego. Raz stanąwszy na nim stopą trudno jest wycofać się, trudno jest wyjechać i zapomnieć, a jeszcze trudniej nie powrócić. Zaczarowany krajobraz, zaczarowani ludzie, wszystko początkowo niezrozumiałe i dziwne, w miarę upływu czasu układające się w logiczną i konsekwentną całość.
Wystawa „Opowiem o ich życiu…” jest próbą opisu tej konsekwentnej i logicznej całości, która nie wartościuje i nie ocenia, jest tą formą czystego i pełnego zachwytu, który prowadzi do naukowego szkiełka i oka. Opowieść zamyka się w ramach jednego dnia, który dla wielu rozpoczyna się wraz z pierwszym brzaskiem, a kończy wraz z zapadnięciem zmroku, kiedy ciemności przerywają codzienne, żmudne czynności. To, co wypełnia jego ramy zależy od wielu czynników wpływających na jego ostateczny obraz. W zależności od miejsca zamieszkania, od przynależności do grupy społecznej, a wreszcie od płci, obraz ten staje się tak różnorodny i skomplikowany jak różnorodny jest świat afrykańskiej przyrody. Patrząc na ten dzień, na ten jednodniowy mikrokosmos, uderza jego dwoistość, która postrzega świat w kontekście podziału na odwieczne pierwiastki, męski i żeński. I patrząc oczami Europejczyka wydaje się to takie obraźliwe i niegodne, kobieta pracująca, walcząca z brutalną realnością i mężczyzna odpoczywający, dyskutujący, którego świat zamyka się w błogim lenistwie dnia. Mylny to obraz i jakże niesprawiedliwy, wynikający z braku wiedzy, a przede wszystkim ignorancji. „Postaram opowiem wam…” dlaczego tak jest, jaki jest powód tego stanu rzeczy, dając opisanie świata mężczyzny i świata kobiety, sfery ich działalności, sfery odpowiedzialności i tych miejsc, które są im wspólne. 

 
 
               Wystawa "Maska..."               

charakter wystawy       etnograficzna
autor scenariusza            Katarzyna Padyma, Lucjan Buchalik
autor układu i tekstów   Katarzyna Podyma
teskty                         Lucjan Buchalik, Jacek Łapott, Ewa Prądzyńska, Katarzyna Podyma, Anna Nadolska-Styczyńska
 


wymagania techniczne 

  • powierzchnia wystawiennicza minimum 150 m2
  • wystawa posiada własne wizualizacje, plansze opisowe oraz projekty graficzne plakatów, zaproszeń, banerów itp.
  • wystawa jest każdorazowo dostosowywana do możliwości zamawiającego, który otrzymuje szczegółowe wytyczne montażu wraz z wykazem materiałów

Uwagi dodatkowe
  • scenariusz wystawy jest każdorazowo dostosowywany do nowych warunków wystawienniczych
  • pracownik prowadzący jest do pełnej dyspozycji zamawiającego w zakresie jej organizacji
  • istnieje możliwość zaangażowania plastyka, który opracował wzorcową scenografię wystawy
  • wystawa jest odpłatna – cena jest uzgadniania na podstawie zakresu prac przewidzianych w umowie
  • zamawiający otrzymuje bezpłatnie wydawnictwo albumowe związane z wystawą (ilość uzależniona od wartości wystawy)

Układ wystawy:

I Narodziny maski
II Maska czynna
III Maska bierna
IV Desakralizacja / śmierć maski

 

Uwaga

Według autorów scenariusza nie sposób mówić o masce afrykańskiej jak o zamkniętej i spójnej całości. Należy raczej patrzeć na nią w kontekście regionu, z którego pochodzi, oraz ludu, któremu służy. Stąd na wystawie jako przykłady obrazujące wybrano maski charakterystyczne dla obszaru przede wszystkim Afryki Zachodniej.

Opis

Wystawa, pokazując wszystkie reprezentatywne etapy życia maski afrykańskiej – narodziny, istnienie w czasie i przestrzeni oraz śmierć w procesie desakralizacji – daje odbiorcy nie tylko narzędzia poznawcze, ale również impuls do rewizji dotychczasowych poglądów. Jednocześnie jej twórcy poprzez charakterystyczne elementy wystawiennicze opisali zmiany, jakie zachodzą w traktowaniu maski nie tylko pod wpływem czynników zewnętrznych, takich jak chociażby ruch turystyczny, ale przede wszystkim pod wpływem immanentnej potrzeby „uwspółcześnienia kulturowego” stanowiącego istotne signum temporis. Złożoność zmian i ich zakres zostały podkreślone poprzez zastosowanie kontrastów „starego” i „nowego”, choć nie zawsze zmiany oznaczają tożsamość z profanum.

Pierwsza część wystawy odnosi się w sposób bezpośredni do sfery sacrum – maskę pokazano w jej naturalnym środowisku, jakim jest wioska dogońska; druga – poprzez inscenizację sklepików – artisan oraz poprzez europejski sposób prezentacji kolekcji – do sfery profanum. Zamierzeniem autorów scenariusza było zwrócenie uwagi na zmiany zachodzące w sferze sacrum maski. W ten sposób, w pierwszej części stanowisku kowala, który zgodnie z tradycją był tym, który nadawał masce kształt, przeciwstawione zostało stanowisko wyspecjalizowanego, zawodowego rzeźbiarza, który współcześnie przejął jego czynności. Pomimo to zarówno maski stworzone przez kowala, jak i te stworzone przez rzeźbiarza uzyskują taki sam sakralny status poprzez złożenie ofiary na zaaranżowanym na wystawie ołtarzu, znajdującym się przy kręgu tańczących masek.

Egzystencja maski składa się z czasu odpoczynku i czasu tańców, czasu biernego (schowania przed oczami ludzi) i czasu aktywnego (bycia we wspólnocie). Te dwa przeciwstawne okresy zostały odzwierciedlone na wystawie za pomocą jaskiń Falezy Bandiagary, w których schowano maski odpoczywające, oraz kręgu tanecznego – reprezentującego czas aktywny masek. Tradycyjnie oba te czasy, wyznaczające sferę sacrum, niedostępne są obcym spoza kręgu kulturowego, przejście do profanum burzy ustalony porządek rzeczy. Jednak wystawa, traktując maskę jako etnologiczny archetyp, stara się odtworzyć jego wierny wizerunek.

Nieuchronność zmian, które zachodzą w lokalnych społecznościach Afryki Zachodniej, spowodowała daleko idące reperkusje. Ich zakres wyznaczony został na wystawie poprzez trójkąt, u którego podstawy znalazły się maski Dogonów i Nuna, a którego zwieńczenie stanowią marionetki Bamana.

Zainteresowanie maską jako obiektem handlu dało możliwość wyłączenia jej ze sfery sacrum i włączenia w sferę profanum. Zatem na wystawie maski tańczące w tradycyjnych obrzędach, takich jak Dama (zakończenie okresu żałoby) i Sigi (święto odrodzenia), u Dogonów reprezentujące sferę sacrum, zestawione zostały z tańczącymi maskami Nuna – wprowadzającymi w sferę profanum. Przy czym wskazany proces desakralizacji nie wiąże się bynajmniej ze zmianami w samej „materii” maski – wprowadzeniem nowej kolorystyki i elementów stroju czy wręcz nowych modeli masek – a raczej ze sposobem jej traktowania: jako przedmiotu jedynie widowiska i zabawy.

Więcej informacji:

e-mail: katarzynapodyma@muzeum.zory.pl (z uwagi na udział w wyprawie naukowo-badawczej kontakt jest możliwy po 19.10.2012 r.)

 



 

 

 


 
Muzeum bez tajemnic

BIP Żory Wszelkie prawa zastrzeżone muzeum żory / 2009